FATİH SULTAN MEHMET

Kılıç ve Kalem: Entelektüel Bir Başkent

Fatih Sultan Mehmet, Rönesans'ın başladığı bir çağda, İstanbul'u sadece siyasi değil, dünyanın en büyük kültür ve bilim başkenti yapmak için muazzam bir çaba sarf etmiştir.

Sahn-ı Seman (Sekizli) Medreseleri'ni kurarak Osmanlı'nın ilk tam teşekküllü üniversitesinin temellerini atmıştır. Bu medreselerde ilahiyatın yanı sıra astronomi, tıp, matematik, fizik gibi pozitif bilimler de üst düzeyde okutulmuştur.

Bilim İnsanlarına ve Sanatçılara Verilen Değer

• Ali Kuşçu: Timur imparatorluğu dağıldıktan sonra Semerkant'tan gelen dönemin en büyük astronomi dehası Ali Kuşçu'yu büyük bir törenle İstanbul'a davet etmiş ve ona çok yüksek bir maaş bağlayarak Ayasofya medresesinin başına geçirmiştir.
• Gentile Bellini: Venedikli ünlü ressam Bellini'yi sarayına davet ederek kendi yağlı boya portresini (bugün Londra'da sergilenen ünlü portre) yaptırmış, böylece Avrupa resim sanatına duyduğu ilgiyi göstermiştir.
• Gennadios: Fetihten sonra Ortodoks Kilisesi'ne dokunmayarak, bilgin Gennadios'u patrik ilan etmiş ve onunla Hristiyan inancı üzerine felsefi tartışmalar yapmıştır.

Fatih, aynı zamanda klasik Türk şiirinin kurucularından biridir. "Avnî" mahlasıyla yazdığı şiirler, Divan edebiyatında çok seçkin bir yere sahiptir. "İmtisal-i câhidû fî'llah olubdur niyyetim / Dîn-i İslâmın mücerred gayretidir gayretim" dizeleriyle kendi vizyonunu şiir diliyle ölümsüzleştirmiştir.